Ayak bileği burkulması, hayatında en az bir kez neredeyse herkesin başına gelen bir yaralanmadır. Kaldırım kenarına basmak, merdivenden inmek veya spor yaparken ani yön değiştirmek — ayak bileği bağları beklenmedik bir anda zorlanabilir. Çoğu burkulma evde bakımla iyileşir, ancak bazı durumlar tıbbi değerlendirme gerektirir.
Burkulma derecesini anlamak önemlidir. Birinci derece burkulmada bağlar gerilmiştir ama yırtılmamıştır: hafif şişlik ve ağrı olur, yürüyebilirsiniz. İkinci derece burkulmada bağda kısmi yırtık vardır: belirgin şişlik, morarma ve yürümede zorluk görülür. Üçüncü derece burkulma tam bağ kopmasıdır: şiddetli şişlik, morarma, ayağa basamama ve eklemde belirgin gevşeklik hissedilir.
Acil servise gitmenizi gerektiren durumlar şunlardır: ayağınıza hiç basamıyorsanız, belirgin şekil bozukluğu varsa, uyuşma veya karıncalanma hissediyorsanız, şişlik çok hızlı artıyorsa veya daha önce aynı ayak bileğini defalarca burkmuşsanız. Bu belirtiler kırık veya ciddi bağ hasarına işaret edebilir.
Evde bakım için RICE protokolünü uygulayın: Rest (Dinlenme) — ağrılı aktivitelerden kaçının. Ice (Buz) — ilk 48 saat boyunca her iki ile üç saatte bir yirmi dakika buz uygulayın. Compression (Sıkıştırma) — elastik bandajla sararak şişliği kontrol altına alın. Elevation (Elevasyon) — ayağınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
Birinci derece burkulmalarda iyileşme genellikle bir ile üç hafta sürer. İkinci derece burkulmalarda dört ile altı hafta gerekirken, üçüncü derece burkulmalarda üç ayı bulabilir. Erken dönemde ağrının geçmesi, iyileşmenin tamamlandığı anlamına gelmez — bağ dokusunun tam gücüne kavuşması zaman alır.
Tekrarlayan burkulmaların en önemli nedeni ilk yaralanmanın yeterince iyileştirilmemesidir. Bağ gevşekliği ve kas zayıflığı kaldığında kronik ayak bileği instabilitesi gelişir. Her burkulma sonrası denge ve propriyosepsiyon egzersizleri (tek ayak üzerinde durma, denge tahtası) yapılması gelecekteki yaralanmaları önlemenin en etkili yoludur.
Kronik instabilite gelişmiş hastalarda, yani ayak bileği sürekli "boşalma" hissi veriyorsa ve konservatif tedavi yetersiz kaldıysa, artroskopik bağ onarımı düşünülebilir. Bu ameliyat sonrası hastaların büyük çoğunluğu altı ay içinde sporlarına geri dönebilmektedir.