Diz artroskopisi, iki veya üç küçük kesi aracılığıyla diz eklemine kamera ve ince cerrahi aletler yerleştirilerek yapılan kapalı bir ameliyattır. Ortopedide en sık uygulanan cerrahi prosedürlerden biridir ve birçok diz içi sorunu tek seansta hem tanımlamak hem tedavi etmek mümkündür. Ameliyat genellikle günübirlik yapılır — hasta aynı gün evine döner.
Diz artroskopisinin başlıca endikasyonları şunlardır: menisküs yırtıklarının tamiri veya kısmi temizliği, eklem içi serbest cisimlerin çıkarılması, kıkırdak hasarlarının tedavisi (mikrokırık, debridman), sinovit (eklem zarı iltihabı) temizliği, plika sendromu tedavisi ve diz ekleminde enfeksiyon (septik artrit) durumunda yıkama. Bağ rekonstrüksiyonları da artroskopik yardımla yapılır ancak bağımsız bir ameliyat olarak planlanır.
Ameliyat öncesinde MR görüntüleme ile eklem içi patoloji değerlendirilir. Ancak MR her zaman kesin tanı koymaz — özellikle kıkırdak hasarları ve küçük menisküs yırtıklarında MR bulguları ile artroskopik bulgular arasında farklılıklar olabilir. Bu nedenle ameliyat sırasında cerrah eklemin tamamını sistematik olarak değerlendirir ve MR ile görülemeyen patolojiler de tedavi edilir.
Ameliyat spinal veya genel anestezi altında yapılır ve ortalama otuz ila kırk beş dakika sürer. Diz önünde genellikle iki portal (her biri yaklaşık beş milimetre) açılır. Birinden kamera, diğerinden cerrahi aletler yerleştirilir. Ameliyat sonunda dikişler atılır veya steri-strip ile kapatılır. Dren genellikle gerekmez.
İyileşme süreci yapılan işleme göre farklılık gösterir. Basit menisküs temizliğinden sonra hasta ertesi gün tam yük vererek yürüyebilir ve iki ila dört hafta içinde günlük aktivitelerine döner. Menisküs onarımı yapıldıysa dört ila altı hafta kısmi yük ile yürünür ve tam iyileşme üç ila dört ayı bulur. Kıkırdak mikrokırık prosedürlerinde altı ila sekiz hafta koltuk değneği ile yürünür.
Ameliyat sonrası ilk üç gün RICE protokolü (dinlenme, buz, kompresyon bandajı, elevasyon) uygulanır. Kuadriseps kas egzersizlerine hemen başlanması eklem sertliğini ve kas erimesini önler. Düz bacak kaldırma ve izometrik kuadriseps kasılmaları en basit ama en etkili erken dönem egzersizleridir. Fizik tedavi programı genellikle ameliyattan iki ila dört hafta sonra başlar.
Diz artroskopisi komplikasyon oranı düşük bir ameliyattır — ciddi komplikasyon oranı yüzde birin altındadır. En sık görülen sorunlar eklem içi şişlik, geçici ağrı ve portal bölgesinde uyuşukluktur. Derin ven trombozu ve enfeksiyon nadir fakat dikkat edilmesi gereken komplikasyonlardır. Ameliyat sonrası baldırda ağrı, şişlik veya ateş gelişirse derhal doktorunuza başvurun.
Artroskopi her diz ağrısı için çözüm müdür? Hayır. İleri evre diz kireçlenmesinde (gonartroz) artroskopik yıkama ve debridmanın uzun vadeli faydası kanıtlanamamıştır. Kireçlenmesi olan dizlerde artroskopi yalnızca mekanik bir sorun (serbest cisim, kilitlenmeye neden olan menisküs yırtığı) eşlik ediyorsa düşünülmelidir. Doğru hasta seçimi, artroskopiden alınacak faydayı doğrudan belirler.