Spor Cerrahisi
Omuz, diz ve dirsek başta olmak üzere tüm eklemlerde artroskopik ve açık cerrahi yöntemlerle spor yaralanmalarının tedavisi. Ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu, menisküs tamiri, omuz instabilitesi cerrahisi, rotator manşet tamiri ve tendon transferi operasyonları uygulanmaktadır. Almanya Charité Üniversitesi'nde tamamlanan omuz-dirsek cerrahisi fellowship programı ile özellikle omuz cerrahisinde ileri düzey deneyim.
Genel Bakış
Spor cerrahisi, aktif hastalarda görülen bağ, kıkırdak, menisküs ve tendon yaralanmalarının tedavisini kapsar. Artroskopi adı verilen kapalı cerrahi yöntemle eklem içine birkaç milimetrelik kesilerden girilir ve sorun tespit edilip onarılır. Bu yaklaşım, açık cerrahiye kıyasla daha az doku hasarı ve daha hızlı iyileşme sağlar.
Profesyonel sporcular, amatör sporcular ve aktif yaşam süren bireyler farklı hedeflere sahiptir. Tedavi planı hastanın yaşı, aktivite düzeyi, yaralanmanın şiddeti ve spora dönüş beklentisine göre kişiselleştirilir. Amaç, yalnızca yaralı bölgeyi onarmak değil, atletik performansın güvenli şekilde geri kazandırılmasıdır.
Op. Dr. Emre Kaya, Almanya Charité Üniversitesi'nde omuz-dirsek cerrahisi fellowship programını tamamlamıştır. Özellikle rotator manşet yırtıkları ve omuz instabilitesi alanında ileri düzey cerrahi deneyime sahiptir.
Tedavi Edilen Durumlar
Ön Çapraz Bağ (ÖÇB) Yırtığı
Futbol, basketbol, kayak gibi ani yön değiştirme gerektiren sporlarda sık görülür. Ani ağrı, şişlik ve dizde boşalma hissi başlıca şikayetlerdir. Aktif hastalarda artroskopik rekonstrüksiyon tercih edilir.
Menisküs Yırtığı
Diz ekleminde şok emici görev yapan menisküs, ani dönme hareketleri ile yırtılabilir. Ağrı, şişlik ve dizde takılma hissi yapar. Yırtığın tipine göre tamir veya kısmi çıkarma uygulanır.
Rotator Manşet Yırtığı
Omuzun hareketini sağlayan dört kas-tendon grubundan oluşur. Ani yaralanma veya yıllar içinde gelişen dejenerasyon ile yırtılabilir. Ağrı, özellikle geceleri artar ve kol hareketleri kısıtlanır.
Omuz Çıkığı ve İnstabilitesi
Özellikle genç sporcularda tekrarlayan omuz çıkıkları, labrum yırtıklarına bağlı olarak gelişir. Artroskopik Bankart onarımı veya kemik kaybı varsa Latarjet prosedürü uygulanır.
Kıkırdak Hasarları
Eklem yüzeyindeki kıkırdak, travma veya aşınma ile hasar görebilir. Erken dönemde mikrofraktür, mozaikplasti veya matriks destekli teknikler ile onarım mümkündür.
Tenisçi ve Golfçü Dirseği
Dirsek dış (tenisçi) veya iç (golfçü) kısmında tendon yapışma bölgelerindeki ağrılı durumlardır. İlk tedavi genelde konservatiftir. Dirençli olgularda cerrahi düşünülebilir.
Tedavi Yaklaşımları
Artroskopik Cerrahi
Kamera ve ince cerrahi aletlerle eklem içine girilerek yapılan minimal invaziv yöntemdir. Diz, omuz, dirsek, el bileği, ayak bileği ve kalça eklemlerine uygulanabilir.
Bağ Rekonstrüksiyonu
Ön çapraz bağ ve diğer bağ yırtıklarında hastanın kendi hamstring veya patellar tendon grefti kullanılarak yeni bağ oluşturulur. Kemik tünelleri içinden geçirilen greft sabitlenir.
Menisküs Tamiri
Uygun yırtık tipinde menisküs dikilerek korunur. Kısmi menisküs çıkarılması yerine tamir, uzun vadeli eklem sağlığı açısından tercih edilir.
Tendon Tamiri ve Transferi
Rotator manşet yırtıklarında artroskopik tamir uygulanır. Onarılamaz büyük yırtıklarda latissimus dorsi tendon transferi (LDTT) gibi ileri cerrahi teknikler devreye girer.
Biyolojik Destekli Cerrahi
Ameliyat sırasında trombositten zengin plazma (PRP) veya kök hücre uygulaması ile iyileşme desteklenebilir. Bu yaklaşım ortobiyoloji başlığı altında detaylandırılmıştır.
İyileşme Süreci
Spor cerrahisi sonrası rehabilitasyon, sonuçları doğrudan belirleyen en önemli süreçtir. Ameliyattan sonraki ilk 2 hafta şişliğin ve ağrının kontrolü ile başlar. Bu dönemde basit hareket egzersizleri başlanır.
Ön çapraz bağ ameliyatı gibi büyük operasyonlarda rehabilitasyon 6 ay ile 9 ay arasında sürer. Koşuya başlama genellikle 3. aydan itibaren mümkün olur. Spora dönüş için kuvvet, denge ve koordinasyon testleri yapılır. Temaslı sporlara geri dönüş 9 ila 12 ay alabilir. Rotator manşet tamiri sonrası omuz kuvvetinin tam geri kazanılması 6 ila 12 ay sürer.
Sık Sorulan Sorular
Ön çapraz bağ yırtığında ameliyat şart mı?
Aktif sporcularda ve dizi kullanmayı gerektiren işlerde çalışan hastalarda ameliyat genellikle önerilir. Sedanter yaşam süren ve dizinde boşalma hissi olmayan hastalarda konservatif tedavi düşünülebilir. Karar hastanın hedeflerine göre verilir.
Artroskopik cerrahi sonrası iz kalır mı?
Artroskopide kullanılan kesiler 5 ila 10 milimetre civarındadır. Zamanla oldukça silikleşir. Açık cerrahiye kıyasla kozmetik sonuçlar çok daha iyidir.
Rotator manşet yırtığında fizik tedavi yeterli olur mu?
Küçük ve kısmi yırtıklarda fizik tedavi ile belirgin rahatlama sağlanabilir. Tam kat yırtıklarda ve özellikle büyük yırtıklarda ise cerrahi onarım gereklidir. Zamanla tedavi edilmeyen yırtıklar büyüyebilir.
Omuz çıkığından sonra tekrar çıkar mı?
Özellikle 25 yaş altı hastalarda ilk çıkık sonrası tekrar etme riski yüzde 80'lere çıkabilir. Bu nedenle genç sporcularda ilk çıkık sonrası cerrahi değerlendirme önerilir. Erken müdahale, labrum ve kemik yapısının korunmasını sağlar.
Spora ne zaman geri dönebilirim?
Bu süre yaralanmanın tipine ve sporun gereksinimlerine bağlıdır. Basit menisküs tamirinde 3 ay yeterli olabilirken ön çapraz bağ sonrası temaslı sporlara dönüş 9-12 ayı bulabilir. Hazır olma kararı klinik muayene ve güç testleri ile verilir.
Son güncelleme: Nisan 2026
Klinik Vakalar
Artroskopi Yardımlı Latissimus Dorsi Tendon Transferi (LDTT)
Masif onarılamaz rotator manşet yırtıklarında (MIRCT) uygulanan latissimus dorsi tendon transferi tekniği. Sırt kasının tendonu omuz bölgesine transfer edilerek kaybedilen omuz fonksiyonu yeniden kazandırılmaktadır.
LDTT açık cerrahi — tendon hazırlığı
LDTT açık cerrahi — tendon transferi
LDTT artroskopik cerrahi kurulum
Artroskopik görüntü — masif manşet retraksiyonu
Artroskopik görüntü — tendon geçişi
Artroskopik görüntü — tendon fiksasyonu
Preoperatif omuz MRI
Preoperatif omuz röntgeni — daralmış AHD
Postoperatif omuz röntgeni — düzelen AHD
Masif Rotator Manşet Yırtığı — Açık Komplet Tamir (OCR)
Masif onarılamaz rotator manşet yırtıklarında açık cerrahi ile tam tamir tekniği. Ameliyat öncesi ve sonrası MRI görüntüleri ile tamir başarısı izlenmektedir.
Preoperatif omuz MRI — masif yırtık
Postoperatif 3. ay MRI — tamir sonrası
Postoperatif omuz röntgeni
Videolar